สถานที่ตั้ง ตั้งอยู่ที่บ้านโนนเมือง อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น

ประวัติความเป็นมา
จากการสำรวจและขุดค้นโดยหน่วยศิลปากรที่ ๗ จังหวัดขอนแก่น เมื่อ พ.ศ ๒๕๒๕-๒๕๒๖ พบว่าบ้านโนนเมืองมีความเก่าแก่ถึง ๓ ช่วงสมัยติดต่อกัน คือ สมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายอายุราว ๓,๐๐๐ ปี สมัยประวัติศาสตร์ตอนต้นเรียกว่าสมัยทวาราวดี ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๖ และสมัยประวัติศาสตร์เรียกว่า ลพบุรี ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖-๑๙

ลักษณะทั่วไป
มีคูน้ำและคันดินรูปกลมรี เป็นแหล่งพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งมีหลุมขุดค้นสาธิตขนาดใหญ่ ๗ หลุม

หลักฐานที่พบ
ใบเสมาหินทรายกระจายอยู่ทั่วไป คูเมืองขนาดใหญ่แสดงให้เห็นชุมชนซึ่งเป็นศูนย์กลาง และชุมชนย่อยกระจายอยู่โดยรอบ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์และสมัยประวัติศาสตร์ มีโครงกระดูกมนุษย์โบราณฝังอยู่เป็นระเบียบและสมบูรณ์ มีเครื่องใช้ กำไลมือ กำไลเท้าที่อุทิศให้แก่ศพ และเครื่องปั้นดินเผาแบบต่าง ๆ มีใบเสมาสมัยทวาราวดีเป็นจำนวนมาก หนึ่งในนั้นได้นำไปทำเป็นเสาหลักเมืองของเทศบาลนครขอนแก่น

เส้นทางเข้าสู่แหล่งโบราณคดีโนนเมือง
เดินทางจากจังหวัดขอนแก่น ตามเส้นทางถนนมะลิวัลย์ (ถนนสายขอนแก่น-ชุมแพ) กิโลเมตรที่ ๘๔ เลี้ยวซ้ายผ่านถนนทหารพรานที่ ๒๕ มีทางแยกเข้าสู่แหล่งโบราณคดี